კონსტანცა ევროპულ სივრცეში ტვირთნაკადების შემკრებ-გამანაწილებელ ძირითად ნავსადგურად ყალიბდება. ამის შესახებ სატრანსპორტო დერეფნის კვლევის ცენტრი წერს.
როგორც ცნობილია, რუსეთ-უკრაინის დაპირისპირებამ, საქართველოდან უკრაინის გავლით, ევროპის აღმოსავლეთ და ცენტრალურ ნაწილში წლობით აპრობირებული ტვირთნაკადების გავრცელების ღერძის, კონსტანცის ნავსადგურის მიმართულებით გადანაცვლება გამოიწვია. რამაც, შუა დერეფანს, ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში ტვირთების გავრცელების არეალის გაფართოების საშუალება მისცა.
კერძოდ, კონსტანცის ნავსადგურის საშუალებით – შუა დერეფანს ავსტრიის, ბულგარეთის, უნგრეთის, მოლდოვის, სლოვენიის, უკრაინის და სერბეთის მიმართულებებით ტვირთნაკადების ახლებური გადანაწილების ფორმირების შესაძლებლობა მიეცა.
როგორც ცენტრი განმარტავს, ახლებური რეალობის გათვალისწინებით, საქართველოსთვის, როგორც შუა დერეფნის კარიბჭის ფუნქციის მატარებელი სახელმწიფოსთვის, უპირველეს პრიორიტეტულ ამოცანას –კონსტანცის ნავსადგურთან კავშირის გაძლიერების კომპონენტი წარმოადგენს.
„პირველ რიგში, მისასალმებელია, ორი წლის წინ, საქართველოს გავლით კონსტანცის მიმართულებით ახალი საბორნე ხაზის – E 60 შინიგ ლაინის ამოქმედება. რომელიც სადღეისოდ საკუთარი საბორნე გემებით და ქართული დროშით ოპერირებს.
კერძო სანაოსნო კომპანიების შემოყვანა და ხელშეწყობა, ასევე, მათ შორის კონკურენციის განვითარება, არა მარტო კერძო ბიზნესის, არამედ სახელმწიფოს პრეროგატივაა“, - აღნიშნავენ სატრანსპორტო დერეფნის კვლევის ცენტრში.
კვლევის მიხედვით, კონსტანცის ნავსადგური 156 ნავმისადგომითაა აღჭურვილი, რომელთა სიღრმეები 7-დან 19 მეტრამდე მერყეობს, ნავმისადგომების საერთო სიგრძე 32 კილომეტრია. სატრანსპორტო დერეფნის კვლევის ცენტრის განმარტებით, ეს მახასიათებლები საკმარისია იმისათვის, რომ ნავსადგურმა მიიღოს 165 000 ტონამდე ტევადობის და 220 000 ტონამდე ტვირთამწეობის ტანკერები.
როგორც ანალიტიკურ მასალაშია აღნიშნული, დღეს კონსტანცის ნავსადგური ინფრასტრუქტურულ სამუშაოებში ჯამურად 1.12 მილიარდ ევროს ინვესტიციას ახორციელებს. პირველ რიგში, სპეციალიზებული ტერმინალების და მათთან მისასვლელი გზების მისაყვანად.
სატრანსპორტო დერეფნის კვლევის ცენტრში აღნიშნავენ, რომ რუსეთ – უკრაინის დაპირისპირებამ, უკრაინის ხორბლის ექსპორტის ახალი მიმართულებების ძიებაში კონსტანცის ნავსადგურს სტრატეგიული დანიშნულება მიანიჭა.
მონაცემების თანახმად, 2023 წელს მხოლოდ ხორბლის გადაზიდვები კონსტანცის ნავსადგურში წინა წელთან შედარებით 50% ით გაიზარდა და ბოლო წლების მაქსიმუმს – 36.2 მლნ ტონა მიაღწია.
„უკრაინული მარცვლეულის ექსპორტის 60 % ტრანზიტირდება რუმინეთის ტერიტორიაზე ხდება. ამ მიზნით რუმინული კომპანია Transport Trade Services SA (TTS) კონსტანტის ნავსადგურში, მარცვლეულის ტერმინალის გაფართოებისთვის 23 მლნ ევროს ინვესტიციას ახორციელებს. ტერმინალში ხორბლის შენახვის მოცულობა არსებული 110 000 ტონიდან 180 000 ტონამდე გაიზრდება. პროექტის ფარგლებში ხორბლის ერთდროული შენახვისათვის დაემატება ექვსი ერთეული, თითოეული 11 000 ტონა მოცულობის დამატებითი საცავი ავზები.
პროცესის დასაჩქარებლად, ახალი ტერმინალი ტვირთებს ბარჟებიდან და სატვირთო მანქანებიდან მიიღებს ორი განტვირთვის პუნქტით, თითოეული საათში 350 ტონა გამტარუნარიანობით. ორი არსებული მტვირთავით გემში, საათში 800-დან 1000 ტონამდე გადატვირთვა იქნება შესაძლებელი. ტერმინალის მშენებლობის სამუშაოები 2025 წელს დაიწყება და 2026 წელს დასრულდება“,- აღნიშნულია კვლევაში.
სატრანსპორტო დერეფნის კვლევის ცენტრში აღნიშნავენ, რომ E 60 შიპინგ ლაინისთვის, რომელიც შუა დერეფნის გასწვრივ, შავ ზღვაზე საკუთარი საბორნე გემებით ოპერირებს, აუცილებელია საქართველოს პორტებში გააჩნდეთ ადეკვატური ინფრასტრუქტურა.
„ამ ეტაპზე საქართველოს ნავსადგურებში საბორნე გემების დაჩქარებული ოპერირებისათვის აუცილებელია, ნავსადგურთან შეთანხმებული კომპრომისული ინფარსტრუქტურული გადაწყვეტილების მიღება.
ტვირთნაკადების ღერძის კონსტანცის ნავსადგურის მიმართულებით გადანაცვლებამ, შუა დერეფანს ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში ტვირთების გავრცელების არეალის გაფართოების საშუალება მისცა, რაც საქართველოს ევროპულ სივრცეში ინტეგრირების გაუმჯობესების მიზნით კონსტანცის ნავსადგურთან საბორნე გადაზიდვების ინფრასტრუქტურის გაფართოებისკენ უბიძგებს“,- აღნიშნულია კვლევაში.