აზერბაიჯანული მანათის გაუფასურებას მასობრივი გამოსვლები მოჰყვა
აზერბაიჯანული მანათის გაუფასურებას მასობრივი გამოსვლები მოჰყვა
14 იანვარი / 2016
ნავთობის ფასის მკვეთრი დაცემის ფონზე მიმდინარე ევრონული ვალუტის გაუფასურებისა და კატასტროფული ინფლაციის გამო აზერბაიჯანის რამდენიმე ქალაქი და რაიონული ცენტრი მასობრივმა მღელვარებამ მოიცვა. როგორც გაზეთი "რეზონანსი" წერს, განსაკუთრებით მძლავრი გამოსვლები იყო ლენქორანში, ფიზულიში, სიაზანსა და აღჯაბედიში.

ამას წინ უძღოდა 21 დეკემბერს ადგილობრივი ვალუტის, მანათის, მკვეთრი დაცემა მას შემდეგ, რაც ეროვნული ბანკი ვალუტის ფიქსირებული კურსიდან ე. წ. მცურავ კურსზე გადავიდა. ეს 2015 წლის მანძილზე მანათის რადიკალური დევალვაციის მეორე შემთხვევა იყო. მანამდე, თებერვალში, ეროვნულმა ბანკმა მანათის კურსი დოლარის მიმართ 3,3%-ით დასწია. სულ 2015 წელს მანათის კურსი დოლართან მიმართებაში განახევრდა.

სიაზანში, რომლის მოსახლეობის დიდ ნაწილს ეთნიკური ტატები და ლეკები შეადგენენ, მომიტინგეებსა და პოლიციის სპეცრაზმს შორის შეტაკებაც მოხდა. დაჭრილთა შორის, ადგილობრივი მედიის ცნობით, ერთი ბავშვიცაა.

აზერბაიჯანში სიტყვის თავისუფლებასთან დაკავშირებით შექმნილი სიტუაციის გამო მიმდინარე მოვლენებზე ფრიად მწირი ინფორმაცია ვრცელდება. არ არის ცნობილი დაშავებულთა და დაკავებულთა ზუსტი რაოდენობა. ცნობილია, რომ ლენქორანში, სადაც ასევე თალიშები, კიდევ ერთი ეთნიკური ჯგუფი ცხოვრობს, დააკავეს რამდენიმე პოლიტიკური ფიგურა, მათ შორის ოპოზიციური მუსავატური პარტიისა და ეროვნული ფრონტის ადგილობრივი ორგანიზაციის ხელმძღვანელები.

მასობრივი პროტესტის უშუალო მიზეზი გახდა აზერბაიჯანის ეროვნული ვალუტის - მანათის  მკვეთრი გაუფასურება, რამაც სამომხმარებლო პროდუქციაზე ფასების მატება გამოიწვია. დაიხურა ბევრი საწარმო, ზოგიერთ დაწესებულებაში დასაქმებულებს კუთვნილი ხელფასები არ მისცეს.

აქციაზე, რომელიც ქალაქ სიაზანში აღმასრულებელი ხელისუფლების შენობასთან გუშინ გაიმართა, 1000-მდე აქტივისტი იყო შეკრებილი. მომიტინგეები წინა დღით აქციაზე დაკავებული მოქალაქეების გათავისუფლებას ითხოვდნენ.

მოგვიანებით აქტივისტებმა ქალაქის რაიონულ გამგეობასთან გადაინაცვლეს, თუმცა ადგილზე მალევე გაჩნდა შინაგან საქმეთა სამინისტროს სპეციალური დანაყოფი, რომელმაც მომიტინგეების წინააღმდეგ ცრემლსადენი გაზი და რეზინის ტყვიები გამოიყენა.

"სროლის ხმა გავიგეთ, რომელიც სკოლასთან ახლოს გაისმა, შეშინებული ბავშვები სახლში დაბრუნდნენ. დაპირისპირება მას შემდეგ დაიწყო, რაც ქალაქ სიაზანსა და ლიმანში ფასების მატების და უმუშევრობის გასაპროტესტებლად აქცია გაიმართა. ისინი სამომხმარებლო პროდუქციაზე ფასების მატებას აპროტესტებდნენ.

"საღამოს საათებში კი ქალაქში აქტივისტების დაკავება დაიწყო. აღმასრულებელი ხელისუფლების შენობასთან აქცია პოლიციამ დაარბია. სამართალდამცველებმა ცრემლსადენი გაზი და რეზინის ტყვიები გამოიყენეს, დააკავეს 30-40 ადამიანი", - ამბობს ადგილობრივი აქტივისტი "კავკაზკი უზელის" კორესპონდენტთან საუბრისას.

აქციაზე 13 წლის ბავშვი ცრემლსადენი გაზით მოიწამლა, რომელიც საავადმყოფოში გადაიყვანეს.

ამის პარალელურად მომიტინგეებმა ქალაქ ახსუში ცენტრალური მაგისტრალი გადაკეტეს. გამოსვლები იყო ფიზულის რაიონის იმ ნაწილში, რომელიც აზერბაიჯანის დე ფაქტო იურისდიქციაშია (შეგახსენებთ, რომ ამ რაიონის დიდი ნაწილი, მათ შორის ადმინისტრაციული ცენტრი, 1993 წლიდან მთიანი ყარაბაღის შეიარაღებული ნაწილების მიერ არის დაკავებული).

ბლოგერებისა და მედიააქტივისტების ცნობით, საპროტესტო აქციების გაგრძელება აზერბაიჯანის სხვა ქალაქებშიც იგეგმება. ადგილობრივები ამბობენ, რომ აქციებს მანამ არ შეწყვეტენ, ვიდრე მათი მოთხოვნების გარკვეული ნაწილი მაინც არ დაკმაყოფილდება.

შეგახსენებთ, რომ აზერბაიჯანის ეკონომიკური პრობლემები ნავთობზე ფასის მკვეთრმა დაცემამ გამოიწვია. არადა, ქვეყანა შემოსავლის სამ მეოთხედს ნავთობისა და გაზის ექსპორტიდან იღებს. ამას დაემატა ფინანსური კრიზისი რუსეთში, სადაც მილიონზე მეტი აზერბაიჯანელი მუშაობს, რამაც ჩრდილოეთიდან ფულადი გადარიცხვები მინიმუმამდე დაიყვანა.

სალომე სარიშვილი
გაზეთი "რეზონანსი"

კომენტარები (2)
15.01.2016
anastasia
რა შუაშია ხადური? იქნებ ქადაგიძის ბრალია? რომელიც უპრაკუნოდ მართავს ფულად საკრედიტო სისტემას. რა შუაშია იმედის დაკარგვა, 2008-ში 20% დავკარგეთ, ომი წავაგეთ, მაგრამ ცოცხლები ვართ.
14.01.2016
ანასტასია
ეჰ, ჩვენთან ყველას დაბრალდა ლარია გაუფასურება ხადურის გარდა, მას არავინ ეხება, ის ხელუხლებელია და ალბათ სულ ასე იქნება (?!) მე მეშინია და არ/ვერ გამოვიდოდდი, თუმცა არც არავინ გამოსულა საპროტესტო აქციით! იმედი სრულიად დაკარგული მაქვს! არაფერ აღარ გვეშველება
მსგავსი სიახლეები
გუშინდელი პანიკის შემდეგ „ბლუმბერგის“ ელექტრონულ სავაჭრო სისტემაში დღეს ლარი გამყარების ტენდენციით ხასიათდება.
მონეტარული ხელისუფლება დღეს ყველაფერს აკეთებს იმისთვის, რომ ლარი ჩვეულ ნიშნულს დაუბრუნდეს, - ამის შესახებ ჟურნალისტებს საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარემ, ირაკლი კოვზანაძემ განუცხადა.

ჩვენ შეგვიძლია ვუთხრათ ჩვენს მოქალაქეებს, რომ ვალუტის კურსთან დაკავშირებული პროცესი დროებითია, - აღნიშნული განცხადება პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე ფრაქცია ”ქართული ოცნების” თავმჯდომარემ მამუკა მდინარაძემ გააკეთა.
დღის განმავლობაში კომერციულ ბანკებში ლარის კურსი რამდენჯერმე შეიცვალა.
ემოცია და სპონტანური რეაქცია მე გამიგია ერთი დღე, ორი დღე და არა 4 წელი, - ასე გამოეხმაურა საპარლამენტო უმცირესობის წევრი ირმა ნადირაშვილი პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარის განცხადებას ლარის გაუფასურების მიზეზებზე.
„ხელისუფლება ხალხს მოუწოდებს, რომ ეროვნულ ვალუტას ენდონ, თუმცა უმეტესობა მათგანი ლარს ლამის არც აღიარებს“.
ზოგიერთ კომერციულ ბანკში ერთი დოლარის ღირებულებამ 2.68 ლარს მიაღწია.
“ბლუმბერგის“ ელექტრონულ სავაჭრო სისტემაში ამ დროისთვის 1 აშშ დოლარი 2.6150 ლარად ივაჭრება.
ეკონომისტი აკაკი ცომაია პრემიერ-მინისტრის გიორგი კვირიკაშვილის ინიციატივას სესხის ლარში კონვერტაციასთან დაკავშირებით „ფეისბუქის" საკუთარ გვერდზე ეხმაურება.
ზოგიერთ კომერციულ ბანკში ერთი დოლარის ღირებულებამ 2.63 ლარს მიაღწია.
რუბრიკის სხვა სიახლეები
02.12.2016
ეროვნული ბანკის ყოფილი პრეზიდენტი გიორგი ქადაგიძე რეკომენდაციით გამოდის, როგორ უნდა დავზოგოთ/მოვიძიოთ 1 - 1,5 მილიარდი ლარი ბიუჯეტის დეფიციტის გასანულებლად და ეკონომიკის სწრაფი განვითარებისთვის ამის შესახებ გიორგი ქადაგიძე ”ფეიბუქის” საკუთარ გვერდზე წერს.
სრულად
02.12.2016
გავლენიანი გამოცემა The Economist მსოფლიო ბაზარზე დოლარის გამყარებასთან დაკავშირებით აქვეყნებს სტატიას, სახელწოდებით „რატომ არის ძლიერი დოლარი ცუდი მსოფლიო ეკონომიკისთვის“.
სრულად
01.12.2016
საპარლამენტო უმრავლესობის წევრ დავით ჭიჭინაძის შეფასებით, ეროვნული ბანკის საბჭოს წევრობის კანდიდატის არჩილ მესტვირიშვილის პროგრამა ბანკების არაპროფილურ საქმიანობასთან დაკავშირებით მკაფიო არ არის.
სრულად
01.12.2016
ოქტომბრში ვადაგადაცილებული სესხები 31.0 მლნ ლარით გაიზარდა და 400.5 მლნ ლარს გაუტოლდა, - ამის შესახებ ნათქვამია ეროვნული ბანკის მიერ გამოქვეყნებულ 2016 წლის ოქტომბრის „თვის მიმოხილვაში“.
სრულად
01.12.2016
ოქტომბერში, წინა თვესთან შედარებით, სამომხმარებლო ფასების საერთო დონე 0.5 პროცენტით გაიზარდა
სრულად
TOP
რეკომენდებული
მნიშვნელოვანი
ოფიციალური კურსი
კონვერტორი
ბირჟა
02.12.2016
03.12.2016
USD
1
USD
2.5871
2.5599
EUR
1
EUR
2.7491
2.7250
GBP
1
GBP
3.2561
3.2283
RUB
100
RUB
4.0403
3.9854